Đúng. Với chiến lược của bạn, “kỷ luật” phải biến thành luật hành động theo từng tình huống, chứ không chỉ là “không FOMO, không tham lam”.
Tôi đề xuất xây thành SỔ LUẬT GIAO DỊCH: gặp tình huống nào → được làm gì → không được làm gì → ưu tiên hành động nào.
I. LUẬT TRƯỚC KHI MUA
| Tình huống | Được làm | Không được làm |
|---|---|---|
| Cổ mạnh, chưa có điểm mua | Đưa vào watchlist | Mua đuổi |
| Cổ mạnh vừa breakout | Chờ xác nhận/retest nếu đã xa điểm mua | FOMO ngay |
| Cổ mạnh đang nghỉ MA10 | Theo dõi điểm bật lại | Mua chỉ vì giá giảm |
| Cổ mạnh nghỉ MA20 | Chờ MA20 giữ + cầu quay lại | Bình quân chỉ vì rẻ |
| BB đang mở + giá bám BB trên | Có thể giữ/chờ điểm vào | Bán chỉ vì “tăng cao” |
| BB co sau một nhịp tăng | Theo dõi nền mới | Nghĩ cổ đã yếu ngay |
| Giá gần kháng cự | Tính R:R tới cản | Mua nếu reward quá nhỏ |
| Breakout nhưng đã tăng quá xa | Bỏ qua/chờ test | Đuổi giá |
| R:R < 1:2 | Không mua | Tự kéo target xa để hợp thức hóa |
| VNIndex mạnh | Có thể tăng mức giải ngân | Mua mọi cổ phiếu |
| VNIndex đi ngang | Chọn lọc khắt khe | Mua hàng loạt |
| VNIndex yếu | Giảm mua, ưu tiên tiền | Cố tìm lý do để giải ngân |
| Cổ mạnh nhưng thị trường xấu | Giảm size/chờ xác nhận | Full vị thế ngay |
II. LUẬT “MUA VỘI”
Tình huống A: Thấy cổ đang chạy mạnh
Không mua ngay.
Kiểm tra 5 câu:
- Đã vượt điểm mua bao xa?
- Còn khoảng trống tới kháng cự?
- R:R còn ≥ 1:2?
- VNIndex đang ở trạng thái nào?
- Có điểm vào mới nếu cổ nghỉ không?
Nếu câu 3 = không:
BỎ LỆNH.
Không có ngoại lệ chỉ vì cổ “rất khỏe”.
Tình huống B: Cổ tăng 3–5% trong phiên
Không được suy nghĩ:
“Nó khỏe quá, phải mua.”
Phải chuyển sang:
“Nó đã chạy bao xa khỏi điểm mua?”
Càng xa điểm mua → càng phải kiên nhẫn.
III. LUẬT FOMO
Khi nghĩ:
“Không mua hôm nay mai nó chạy mất.”
→ Không đặt lệnh ngay.
Thực hiện:
STOP → kiểm tra chart → xác định điểm mua kế tiếp.
Một cổ mạnh thường có nhiều cơ hội:
Breakout → nghỉ → MA10 → breakout tiếp → nền mới → breakout tiếp.
Bỏ một điểm mua ≠ mất cổ phiếu.
IV. LUẬT R:R
Trước mọi lệnh mua, ghi:
Entry = ?
Stop/invalidation = ?
Resistance/target = ?
Risk = ?
Reward = ?
R:R = ?
R:R ≥ 1:2
→ Được xem xét.
1:1.5
→ Chờ điểm vào tốt hơn.
<1:1.5
→ Bỏ.
<1:1
→ Cấm mua.
Đặc biệt:
Không mua trước rồi mới tìm cách giải thích R:R.
V. LUẬT CỔ MẠNH NHƯNG ĐÃ TĂNG NHIỀU
Đây là tình huống dễ FOMO nhất.
Cổ:
+10%, +15%, +20%
nhưng:
- xu hướng vẫn đẹp
- BB mở
- MA10 tăng
- cầu tốt.
Không đồng nghĩa phải bán.
Nếu chưa có vị thế:
→ Không đuổi.
Chờ:
nghỉ MA10 / MA20 / nền mới / breakout mới.
Nếu đang có vị thế:
→ Không bán chỉ vì % lãi lớn.
Xem cấu trúc trước.
VI. LUẬT TỈA LÃI
Không tỉa chỉ vì:
+3%
+5%
+7%
Tỉa khi có lý do:
- gặp kháng cự mạnh;
- tăng quá nóng;
- BB quá mở;
- xuất hiện cung lớn;
- thị trường suy yếu;
- R:R phía trước giảm mạnh;
- cổ bắt đầu mất relative strength;
- cần chuyển sang cơ hội mạnh hơn.
Nguyên tắc:
Giá tăng không phải lý do bán.
Xu hướng xấu đi mới là lý do bán.
VII. LUẬT “ĐANG LÃI NHƯNG BẮT ĐẦU YẾU”
Ví dụ:
+8% → +7% → +5% → MA10 bị mất.
Không được nghĩ:
“Đã lãi rồi, cứ giữ.”
Mà phải hỏi:
Sức mạnh còn không?
Nếu cấu trúc xấu:
→ tỉa.
Nếu tiếp tục xấu:
→ giảm thêm.
Nếu gãy xu hướng:
→ thoát.
Lợi nhuận không phải lá chắn cho một cấu trúc đã hỏng.
VIII. LUẬT “ĐANG LỖ”
−1%
→ Không hoảng.
Kiểm tra cấu trúc.
−2%
→ Đánh giá lại thesis.
−3%
→ Phải có lý do rất rõ để tiếp tục giữ.
−5% trở lên
→ Không được đơn giản nói:
“Để hồi rồi bán.”
Phải trả lời:
Nếu hôm nay chưa sở hữu cổ này, tôi có mua nó không?
Nếu không:
→ giảm/thoát.
Đây là cách tránh biến lỗ tạm thời thành khoản đầu tư bất đắc dĩ.
IX. LUẬT BÌNH QUÂN GIÁ
Cổ giảm nhưng thesis còn đúng
Không mặc định được mua thêm.
Phải phân biệt:
A. Giảm bình thường:
MA10 → MA20 → giữ hỗ trợ → cầu quay lại.
→ Có thể xem xét mua lại/mua thêm khi có tín hiệu.
B. Giảm do cấu trúc hỏng:
volume bán lớn → mất MA20 → mất hỗ trợ → relative strength giảm.
→ Không bình quân.
Quy tắc:
Không mua thêm chỉ vì giá thấp hơn giá vốn.
X. LUẬT “CỔ KHÔNG CHẠY”
Ví dụ:
A +1% sau 10 phiên.
B +7% sau 5 phiên.
A vẫn chưa sai hoàn toàn.
Nhưng:
B đang sử dụng vốn hiệu quả hơn.
Nếu B có setup tốt:
→ A có thể chuyển sang B.
Không cần chờ A:
“về bờ”.
Giá vốn không phải lý do giữ cổ phiếu.
XI. LUẬT XOAY VÒNG
Khi có:
cổ yếu → cổ mạnh hơn
Được bán cổ yếu để mua cổ mạnh.
Nhưng phải kiểm tra:
- B có điểm mua không?
- R:R có tốt không?
- B có đang quá xa điểm mua không?
- VNIndex có ủng hộ không?
Không được:
bán A chỉ để FOMO B.
Phải là:
A yếu + B mạnh + B có điểm vào.
XII. LUẬT T+
T+ được phép khi:
- đã có CORE;
- cổ vẫn mạnh;
- thị trường thuận lợi;
- chỉ dùng phần nhỏ;
- không ảnh hưởng vị thế chính.
T+ bị cấm khi:
- VNIndex đang yếu;
- cổ vừa breakout và rất mạnh;
- cổ đang chạy xu hướng rõ;
- T+ có thể làm mất CORE;
- T+ khiến bạn phải nhìn bảng liên tục;
- T+ làm bạn bỏ qua setup dài hơn.
Một luật rất quan trọng:
Không bán cổ mạnh chỉ để kiếm vài % T+ nếu nguy cơ mất vị thế xu hướng lớn hơn lợi ích T+.
XIII. LUẬT BÁN RỒI MUA LẠI
Trường hợp 1
Mua 70 → bán 75 vì gặp cản.
Sau đó:
75 → 72 → 78.
Không tiếc.
Bạn đã:
chốt vòng 1 = +7%
Nếu mua lại 75:
vòng 2 bắt đầu từ 75.
Không được nghĩ:
“Mua lại cao hơn giá tôi bán là sai.”
Trường hợp 2
Mua 70 → bán 68 vì cấu trúc xấu.
Sau đó cổ hồi 69.
Không được nghĩ:
“May quá, đáng lẽ giữ.”
Bạn đã mua quyền lựa chọn bằng cách bảo vệ vốn.
Nếu cấu trúc trở lại đẹp:
→ mua lại.
XIV. LUẬT VNINDEX
Đây nên là công tắc điều chỉnh toàn bộ hệ thống.
🟢 VNIndex mạnh
Mở rộng:
- số cơ hội;
- tỷ trọng;
- thời gian giữ winner;
- mức chấp nhận breakout.
Thu hẹp:
- mức độ tỉa lãi quá sớm.
🟡 VNIndex đi ngang
Mở rộng:
- tiền mặt;
- yêu cầu R:R;
- chọn lọc cổ mạnh.
Thu hẹp:
- size mỗi lệnh;
- thời gian chịu đựng cổ không chạy;
- mức độ FOMO.
🔴 VNIndex yếu
Mở rộng:
- tiền mặt;
- mức độ bảo vệ lợi nhuận;
- tốc độ giảm cổ yếu.
Thu hẹp:
- mua mới;
- gia tăng;
- T+;
- margin.
XV. LUẬT KHI CỔ ĐANG CHẠY RẤT MẠNH
Đây là tình huống dễ mắc sai lầm nhất.
Đang sở hữu:
+5% → +8% → +12%
Không bán chỉ vì sợ mất lãi.
Hỏi:
- MA10 còn tăng?
- Giá còn trên MA10?
- BB còn mở?
- Cầu còn tốt?
- Relative strength còn mạnh?
- VNIndex còn thuận?
Nếu có:
→ ưu tiên giữ.
Nếu bắt đầu mất nhiều điều kiện:
→ tỉa.
XVI. LUẬT KHI CỔ ĐANG RUNG LẮC
Rung lắc không đồng nghĩa sai.
Rung lắc nhỏ + volume giảm + giữ MA
→ KHÔNG hành động vội.
Rung lắc + volume lớn + mất MA10
→ đánh giá.
Rung lắc + mất MA20 + relative strength giảm
→ giảm.
Gãy cấu trúc 1D + 1W xấu
→ ưu tiên bảo vệ NAV.
XVII. LUẬT KHI VNINDEX ĐI NGANG
Đây chính là điều bạn vừa nhấn mạnh.
Không nên có tư duy:
“VNIndex không giảm thì cổ nào cũng được.”
Thay bằng:
VNIndex đi ngang = cổ mạnh được ưu tiên, cổ yếu bị loại.
Trong thị trường đi ngang:
Cổ mạnh:
tăng → nghỉ → tăng → nghỉ.
Cổ yếu:
tăng nhẹ → giảm → hồi → giảm.
Do đó:
Sideway market càng cần relative strength.
XVIII. LUẬT “CƠ HỘI MẤT ĐI”
Không được giữ một cổ 2–3 tuần chỉ vì:
“Nó chưa chạy.”
Nếu xuất hiện cổ khác:
- mạnh hơn;
- điểm mua đẹp;
- R:R tốt hơn;
- thị trường ủng hộ;
→ được xoay.
Chi phí cơ hội là một loại rủi ro.
XIX. LUẬT TIỀN MẶT
Có tiền mặt:
Không cần phải tìm lệnh.
Tiền mặt = quyền lựa chọn.
Không có điểm mua:
→ giữ tiền.
VNIndex xấu:
→ tăng tiền mặt.
VNIndex mạnh + nhiều cổ mạnh có setup:
→ giảm tiền mặt.
Không có luật:
“Phải giải ngân 100%.”
XX. LUẬT MARGIN
Không được:
Dùng margin vì “cổ quá chắc”.
Chỉ cân nhắc khi:
- VNIndex xác nhận xu hướng thuận lợi;
- danh mục đang chứng minh hiệu quả;
- cổ mạnh;
- điểm mua đẹp;
- R:R cao;
- cash exposure vẫn kiểm soát được.
Nếu phải dùng margin để cứu một vị thế đang sai:
Cấm.
XXI. LUẬT “SAU KHI MUA”
Đây là phần rất quan trọng.
Không được mua xong rồi:
nhìn giá → cảm xúc → quyết định.
Ngay lúc mua phải xác định:
Nếu A → làm gì?
| Sau khi mua | Hành động |
|---|---|
| Tăng đúng kỳ vọng | Giữ |
| Tăng mạnh | Không FOMO mua thêm ngay |
| Nghỉ MA10 | Theo dõi |
| Test MA20 thành công | Có thể xem xét tăng |
| Breakout tiếp | Có thể gia tăng |
| Rung lắc nhẹ | Không phản ứng quá mức |
| Mất MA10 | Đánh giá |
| Mất MA20 | Giảm nếu cấu trúc xấu |
| Volume phân phối | Giảm |
| Gãy cấu trúc | Thoát |
| Cổ yếu hơn thị trường | Xem xét xoay |
| Cổ khác mạnh hơn rõ rệt | Xem xét chuyển vốn |
XXII. LUẬT “KHÔNG LÀM GÌ”
Một phần rất lớn của kỷ luật là không hành động.
Không làm gì khi:
- cổ mạnh đang nghỉ bình thường;
- chưa có điểm mua;
- R:R chưa đủ;
- VNIndex chưa rõ;
- cổ đang test hỗ trợ;
- chưa có tín hiệu xác nhận;
- chỉ đơn giản là bạn thấy chán;
- chỉ vì bảng điện đang xanh;
- chỉ vì cổ khác đang tăng.
Không có setup = không có giao dịch.
XXIII. BỘ QUY TẮC 1 DÒNG ĐỂ DÁN NGAY CẠNH MÀN HÌNH
TRƯỚC MUA
Mạnh chưa? → Điểm mua chưa? → R:R ≥ 1:2 chưa? → VNIndex thuận không?
ĐANG GIỮ
Cấu trúc còn khỏe? → Giữ.
ĐANG LỖ
Nếu hôm nay chưa sở hữu, có mua không? → Không thì giảm.
ĐANG LÃI
Xu hướng còn khỏe? → Giữ; gặp cản/yếu → tỉa.
CÓ MÃ KHÁC MẠNH HƠN
A yếu + B mạnh + B có điểm mua → xoay.
FOMO
Không có điểm mua → không mua.
T+
Không được phá CORE.
VNINDEX MẠNH
Cho winner chạy.
VNINDEX SIDEWAY
Khó tính với điểm mua, ưu tiên cổ mạnh.
VNINDEX YẾU
Bảo vệ NAV, tăng tiền mặt.
KHÔNG BIẾT LÀM GÌ
Không làm gì.
Và tôi nghĩ đây mới là “luật mẹ” của toàn bộ hệ thống
Không phải nhiệm vụ của tôi là lúc nào cũng phải có cổ phiếu.
Nhiệm vụ của tôi là chỉ sử dụng vốn khi xác suất + R:R + sức mạnh + môi trường thị trường cùng có lợi.
Sau đó:
Cổ mạnh → cho cơ hội.
Điểm mua đẹp → cho vốn.
Cổ chứng minh đúng → tăng vốn.
Cổ chứng minh sai → giảm vốn.
Cổ chững → so sánh cơ hội khác.
Thị trường xấu → giữ tiền.
NAV tăng → tiếp tục.
NAV suy giảm → giảm rủi ro.
Đây sẽ là một bộ rule-based trading discipline rất phù hợp để sau này đưa trực tiếp vào tool của bạn thành các trạng thái BUY / WAIT / HOLD / ADD / TRIM / ROTATE / EXIT / CASH, thay vì chỉ có một decision đơn giản.